Zekat Verilecek Kişiler

“Zekatlar, Allah tarafından farz kılınmış olarak yalnız fakirler, miskinler, zekât toplama işinde çalışanlar, kalbleri İslâm’a ısındırılmak istenenler, köleler, borçlular, Allah yolunda bulunanlarla, yolcuların (hakkı) dır. Allah Alîmdir, hikmet sâhibidir.” (et-Tevbe, 60).Bu ayet-i kerîmede ifade edilen zekât almaya hak kazanan sınıfları teker teker görelim:

1 – Fakirler: Nisaba mâlik olmayan kimselerdir. Bir kimsenin evi olsa bile nisab miktarında bir para ve mala sâhib değilse, o kimse fakir sayılır. Çünkü ev, aslî ihtiyaçlardandır.

Ev sahibi olmak, nisaba malik olmadıkça onu fakirlikten çıkarmaz.Nisaba malik olmakla beraber, sahip olduğu mal ihtiyacını karşılamayan kimse de fakir sayılır.

2 – Miskinler: Hiçbir şeyi bulunmayan, değil nisab miktarına sahip olmak, yiyecek, giyecek gibi asli ihtiyaçlarını bile kendisi temin etmekten uzak bulunan yoksul kimselerdir.

3 – Zekat toplama işinde çalışanlar: Devletin kendilerini zekat ve öşür toplamak ve bunlarla ilgili vazifelerde çalışmak üzere görevlendirdiği kimselerdir. Bu zekât memurlarına, fakir oldukları için değil de, bu işlerde çalıştıkları için zekat caiz görülmüştür. Bu hisse, onlara bir ücrettir. Zekat memurları zengin olsalar bile, çalıştıklarına karşılık zekâttan his alırlar.

4 – Müellefe-i kulûb: Kendisine zekat verilmek suretiyle, kalbleri İslâm’a karşı yumuşatılmak, zararsız hâle getirilmek veya dinde sebat ettirilmek istenen kimselerdir.

Müslümanların sayılarının az, güçlerinin zayıf olduğu ilk zamanlarda bu sınıf, müslümanlığın yayılmasında, müşriklerin zararsız hâle getirilmesinde ve zayıf îmanlı yeni müslümanların îmanda sebatlarının artırılmasında bir vasıta olarak kullanılmış ve büyük faydalar sağlanmıştır.

Hz. Ömer henüz halife olmadan önce, Hz. Ebu Bekir (R.A.) zamanında artık ihtiyaç kalmadığı ve müslümanların kuvvetlendiği gerekçesi ile bu sınıfa zekât verilmesini reddetmiş;

Hz. Ebu Bekir ve diğer şûra üyeleri de, bu görüşe katılmışlardır. Hanefîler buna dayanarak artık müellefe-i kulûb sınıfının tamamen ortadan kalktığı görüşüne varmışlardır.

Ulemadan ve mezheb imamlarından, müellefe-i kulûbün tamamen ortadan kalkmadığını, zaman ve zemine göre, bu müessesenin İslâm’ın lehine olarak yeniden işletilebileceğini söyleyenler de vardır.

5 – Köleler: Bundan kasıt, efendisi ile bir bedel karşılığında âzâd edilmek üzere anlaşma yapmış köle ve cariyelerdir.Bu gibi kölelerin zekat verilecek yerler arasında zikredilmesi, İslâm dîninin insan hürriyetine verdiği değeri aksettirmesi bakımından büyük önem taşır.

Kölelere zekattan hisse ayrılması gösteriyor ki, İslâmiyet kölelik müessesesini korumak ve devam ettirmek istememekte, bil’akis her vasıta ve vesile ile insanları hürriyetlerine kavuşturmayı hedef almış bulunmaktadır.Günümüzde bu müessese de tamamen ortadan kalkmıştır.

6 – Borçlular: Zekat verilecek yerlerin altıncısı borçlular sınıfıdır. Bundan maksad, borcu olup da o borcu ödeyemeyen veya ödese bile arta kalan parası nisab miktarını bulmayan kimselerdir.Borçlu kimseye zekat vermek, borcu olmayan fakire vermekten efdal görülmüştür.

7 – Allah yolunda olanlar: Zekatın verileceği yerlerin yedincisi de, Allah yolunda olanlar sınıfıdır. İmam-ı A’zam ve Ebû Yûsuf’a göre bu sınıf Allah yolunda cihâd eden mücahidlerin fakir olanlarına şamildir. Zekât, zengin olan mücahidlere verilmez.

İmam-ı Muhammed ise, Allah yolunda olanlar sınıfının, hac yolunda fakir düşen hacılar olduğu görüşündedir.Allah yolunda olanlar sınıfının gazilere ve hacılara hasredilmiyeceği, Allah için yapılan bütün çalışma ve faaliyetlerin; ve bu çalışma ve faaliyette bulunan kimselerin bu sınıf şümûlüne gireceğini söyleyenler de vardır.

8 – Yolcular: Bunlar, memleketlerinde zengin oldukları halde, yolculukları esnasında fakir düşen kimselerdir. Bu kimselere de zekat verilir.



Kaynak=Turan Yazılım / Mürşit 5 / İlmihal / M. Dikmen

Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.