Tefsir Ve Te’vilin Anlamı

  • 22 Haziran 2018
  • 44 kez görüntülendi.

Kur’an ilimlerinin en önemlisi tefsirdir, diğer ilimler onun yardımcısı gibidir. Çünkü tefsir Kur’an’ı anlama ve açıklamaya yonelik faaliyetler bütünüdür. Kur’an anlaşılmadıkça uygulanamaz, uygulanamadıkça da lslam’a göre insanların yaratiliş sebebi olan- Allah’a kulluk, O’nun rizasina uygun bir hayat gerçekleşemez

Kur’an’ı anlamak. Allah’ın ne demek istediğine ulaşmak için yapilan çabalar iki kelime ile ifade edilegelmiş olup bunlarin ilki-ayni zamanda bir ilmin adi olan tefsir”. ikincisi de “te vil’dir

Sözlükte tefsir”açmak ve açıklamak”tir. “Maddi bir şeyin üstünü açıp ortaya çıkarmak” mânasına da gelmekle beraber daha ziyade”manayı açmak, açık hale getirmek” anlamında kullanılmaktadır. Kelimeye bu manada Kur’an’da da yer verilmiştir (Furkan’33)” Terim olarak tefsir Beşer için mümkün olan ölçüde Allah’ın muradını araştıran, anlama yollarını gösteren ilim dalı” için kullanılmaktadır

Sözlükte dönmek, yerine varmak yerini bulmak” anlamına gelen evl kökünden türetilmiş olan te’vil. terim olarak usulculerden önce ve sonra iki farkli mânada kullanılmıştır. Öncekilere göre te’vilin iki anlamından ilki”sözü açıklamak, manasini belirlemeye çalışmak”tır. Taberi ayetleri açıklamaya başlarken te’vil kelimesini bu mânada kullanmaktadır. lkincisi ise ”açıklanan sözden kastedilen olayın, onunla anlatilmak istenen şeyin kendisi, yani gerçekleşmesi’ dir. Birinci anlamdaki te’vil zihinde dir, zihindeki bilgidir; ikincisi ise zihnin dışındadir. Meselâ söz emir ise “te’vil, emirle istenen fiil”dir, söz haber ise “te’vil. haber konusu olan hadise’dir. Kur’an-ı Kerim’de te’vil kelimesi daha ziyade bu ikinci manada kullanılmıştır

Fikih usulü âlimlerine göre te’vil, “geçerli bir sebebe ve delile dayalı olarak sözü öncelikli (racih) mânasinda değil de ikinci derecede akla gelen mânasında almak, böyle anlamak ve yorumlamak tır. Bu tarife göre te’vil eden hem lafzın ikinci mânaya da geldiğini açıklamak hem de bu manayı tercih etmesinin sebep ve delilini bildirmek durumundadır

Vahyedilen lafzin mâna ve maksadini belirlemeye yönelik faaliyet olarak tefsirle te’vil arasındaki fark üzerinde çeşitli açıklamalar yapilmiştir. Bu iki kelimeyi eş anlamli olarak değerlendiren ve kullanan alimler karşısinda Ebu Mansur el-Maturidi (o. 333/944) gibi farkli maanalarda alanlar ve tanımlayanlar da vardır. Maturidi ye göre tefsir, Allah’in kelamından muradinin ne olduğunu kesin olarak belirlemek, “Allah bunu murat ve kastetmiştir” diyerek O’nun adına söz söylemek, şahitlik etmektir. Te’vil ise kesin açıklama ve şahitlik söz konusu olmaksizin kelamin, muhtemel manalarindan birini tercih etmektir (Maturidi, Te’vilatütü Ehli’s sünne, s. 5-6)

Tefsir ve te’vil kelimelerinin kitaplara geçmiş bulunan sözlük ve terim manaları (tanım) böyle olmakla beraber dilimizde yaygin olan karşılıkları şöyledir:

Tefsir, Kur’ân-ı Kerim’in Arapça veya başka bir dille yapılan açıklamalarıdır. Bu açıklamaların ayet ve hadislerle sahabe rivayetlerine dayanan kismına rivayet tefsiri, başta dil ilmi olmak üzere diger yardımci bilgilere, akli verilere dayanılaral yapılan kismına ise dirayet tefstri denir

Te’vil ise geçerli bir sebebe dayanarak sözü, ondan anlaşılan açik (zahir) mâna yerine, nisbeten kapalı veya ikinci derecede bulunan başka bir manada anlayıp yorumlamaktır



Kaynak = Dyanet İşleri (DİB) / Kur’an Yolu / C: I / bkz: 37-38