Şerh (İnşirah) Süresi Gazali Tefsiri

İnşirah Süresi Mekki bir süre olup;Hz Peygamber’in elçi olarak gönderilmesinin ikinci yılında bir bütün halinde indirilmiş olup tamamı 8 ayetten ibarettir. Adını birinci ayetindeki ‘Yarmadık mı?’ anlamına gelen elem neşrah ibaresinden almıştır.Hz Osman’ın Mushaf’ındaki kronolojik sıralamaya göre 12,Hz Ebu Bekir’in cem ettirdiği elimizdeki Kur’an’a göre ise 94. süredir.(a)

İnşirah süresi Duha Süresi’nin bir devamıdır.Sürenin kendisiyle başlamış olduğu soru,bir önceki süreyi tamamlayan peş peşe gelen soruyu tamamlamaktadır.Göğün açılması,Allah’ın Muhammed’e ilim ve edep bahşetmesiyle tamamlanmıştır. Allah,başka bir ayette şöyle ifade etmiştir:’Allah sana kitabı ve hikmeti indirmiş ve sana bilmediğin şeyleri öğretmiştir.Allah’ın sana lütfu,cidden büyük olmuştur (Nisa’113)’.Muhammed, karanlığın devam ettiği bir çevrede doğmuştur.Hatta o zamanlar dünya yolunu kaybetmiş kokuşmuş putların sarstığı acınası bir haldedir.Hakka nasıl güvenilecek ya da haaka nereden dayanılacaktır? O,Allah’ın seçmesi ve nimet vermesi olmasaydı yükün ağırlığından ötürü halsiz ve bitkin düşmüştü:

  • Biz senin gönlünü açıp genişletmedik mi? Senin belini çatırdatan o ağır yükümü indirmedik mi? (Şeh’1…3)’

Muhammed’in getirmiş olduğu tevhid,kendisinde herhangi bir çelişki,vehim,fazlalık ve eksiklik bulunmayan gözde seçkin bir modeldir.

  • Sorabilirsiniz;

Allah’ın birliğine şehadet,Muhammed’in risaletine şehadetle niçin birleştirilmiştir?

Muhammed’in öğrettiği tevhid,bütün geçmiş peygamberlerin öğrettiği tevhidin aynısıdır.O başkasını tebliğ etmemiştir.Bu yüzden Muhammed kanalıyla gelen tevhid,münezzeh,korunmuş bir kaynağın varlığına işarettir. Bunun için Hasan b. Sabit der ki;

İlah’ın ismi peygamberlerin ismine eklenmiş

  • Beş (vakit namaz) da müezzin dediği zaman Eşhedü!
  • Bunun anlamı;
  • ‘Senin şanını yükseltmedik mi? (Şeh’4)’

Örneğin avrupa da insanların Muhammed’i yalanladıkları ve O’nu suçladıkları doğru.Uluhiyeti inkar edenlerden ve gökyüzünde sadece gök cisimlerinin döndüğüne ya da kanların sadece damarlarda dolaştığına inananlardan başka ne bekelenebilir ki? Allah’a yapılan iftira,kuluna yapılan iftiranın üstündedir. Bu yüzden Allah peygamberine şöyle diyor:’Biliyoruz,onların dedikleri elbette seni üzüyor.Gerçekte onlar seni yalanlamıyorlar,fakat o zalimler bile bile Allah’ın ayetlerini inkar ediyorlar (En’am’33)’.eygamberine her ne kadar işkenceleri artsa da yalancılardan gelenlere sabretmeyi ve katlanmayı tavsiye ediyor.Çünkü gelecek hakkın ve hakkı savunanlarındır.

‘Muhakkak her güçlükle beraber bir kolaylık vardır.Evet her güçlükle beraber bir kolaylık vardır (Şerh’5-6)’

Bu deyim,belagat kurallarında ‘taaddüdü’lyüsr ve infiradi’lusr’ ile ifade edilir.Bunun için diyorlar ki;

Tek güç,iki kolayı elde edemez.Allah,Peygamber’e,yeniden alışkanlıkla cihadı ve Allah’a yönelmeyi tavsiye ediyor.Bir görev bitince başkasına yönel.Hayatında durağanlığa yer yok.

‘O halde bir işi bitirince,hemen başka bir işe giriş.Onunla uğraş.Hep Rabb’ine yönel.O’na yaklaş (Şerh’7-8)’

Muhammed’in getirdiği din,haber verince,doğru hükmedince adildir.Dünya,hele de günümüzde,doğruluğa ve adalete pek muhtaçtır.Şüphesiz saçmalama ve zulüm hak ve adalete saldırır.Rabbinin sözü hem doğrulukça hem de adaletçe tamamlanmıştır.’Onun sözlerini değiştirebilecek hiç kimse yoktur.O işitendir,bilendir (En’am’115)’

Peygamberlerin sonuncusu olan imamlarının arkasındaki davetçilerin bunu çok iyi kavramaları gerekir…(b)



a-) M. Zeki Duman / Beyanu’l-Hak / C:1 / bkz:123

b-) Muhammed Gazali / Kur’an’ın Konulu Tefsiri / bkz:Ç865-866

Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.