Rızanın Şartı Hükme İtiraz Etmemek Ve Ona Hoşnutsuzluk Göstermemek

  • 02 Temmuz 2018
  • 23 kez görüntülendi.

Elem ve hoşnutsuzluk duymamak ‘rıza’nın şartlarından değildir.Aksine hükmüne itiraz etmemeli ve ona hoşnutsuzluk göstermemelidir.Bunun için,bazılarına ‘hoş olmayan şeylere rıza’ karışık gelmiş,bunu tenkit etmişler ve insanın tabiatına uyması imkansız bir şeydir demişlerdir.Ve devamla ‘Bu ancak olsa olsa,sabır olur,yoksa rıza ile hoşlanmama brbirine zıt olduğu halde nasıl bir araya gelir’ diye eklemişlerdir.

Doğrusu aralarında hiçbir çelişki yoktur.Elem duyma ve nefsin ondan hoşlanmaması rızaya aykırı değildir.Tıpkı hastasının tadı hoş olmayan bir ilacı içmeye rızası,çok şiddetli sıcak bir günde oruçlunun duyduğu açlık ve susuzluk elemine rızası ve Allah yolunda mücahidin duyduğu yaranın elemine ve başka şeylere razı olması gibidir.

Rıza yolu kısa,özlü ve çok yakın,en yüce gayeye ulaştıran bir yoldur.Fakat bu yolda meşakkat vardır.Bununla birlikte,çilesi cihad yolunun meşakkatinden daha zor değildir ve o yoldaki yokuşlar ve olumsuz şeyler bu yolda yoktur.Bu yolun yokuşu ancak,yüce bir himmet,temiz bir nefs,Allah’tan gelen her şeye nefsin alıştırılmasıdır.

Kulun zayıflığını,acizliğini ve Allah’ın ona merhametini,rahmetini ve onun Allah’a olan itaatini bilmesi bunu kendisine kolaylaştırır.

Bunları müşahade edince,nefsini ayaklarının altına almaz,O’nun yardımı ile O’ndan gelenlere razı olunca sevgisinin ve rızasının bütün sebepleri hasıl olunca nefsi,Allah’tan kovulmuş ve O’ndan uzaklaşmıştır.Nefsi Allah’a yakın olmaya ve O’na dost olmaya ehil değildir.Veya çeşitli bela ve çilelerle imtihan edilen bir nefestir.Rıza ve muhabbet yolu,kulun yuvsına ulaşmasını kolaylaştırır ve kul kervanın konak konak önüne geçer.

Rızaının semeresi,Allah Teala ile sürur ve ferah duymadır.

Rızayı sonuç için kullan,rızanın seni kullanmasına izin verme sözünün anlamı şudur : Yani amelin -seni amele teşvik edecek şekilde- rızanın tadını elde etmek için olmasın.Aksine rızayı kendine alet,arzu ve isteğine ulaştıracak sebep yap.Sen onu kullanmış olursun,o seni değil.

Bu sadece rızaya mahsus bir şey değildir.Aksine kalbin ünsiyet ettiği bütün kalbi makam ve hallere şamildir.Hatta o,muhabbet için ve içindeki lezzet,sürur ve onunla refah içindeki muhabbet etken değildir.Aksine,muhabbeti sevgilinin rızasını elde etmek için kullanır,muhabbet noktasında takılıp kalmaz.İşte bu muhabbetin kusurlarındandır.

Üç şey rızanın alametlerindendir;

1- Kazadan önce seçmeyi bırakmak

2- Kazadan önce acı duymamak

3- Belada sevginin tahrik olması

Hz Ali’nin oğlu Hz Hüseyin’e,Ebu Zer (r.a) der ki : Fakirlik bana zenginlikten,hastalık sağlıktan daha sevimlidir.Hz Hüseyin’de şöyle der : Allah Ebu Zer’e rahmet etsin.Ben de diyorum ki : Kim,Allah’ın kendisine seçtiğine güvenirse Allah’ın kendisine seçtiğinden başkasını temenni etmez.

Fudayl b. Iyaz,Bişr-el Hafi’ye : Rıza,dünyada zühdden daha üstündür.Çünkü razı olan kimse,kendi mertebesinden yukarısını temenni etmez der.

Ebu Osman’a Resullüllah (s.a.v)’in : Kazadan sonra senden rıza isterim hadisini sorarlar.O da : Çünkü kazadan evvel rıza,rızaya azmetmektir,kazadan sonra rıza ise rızadır der.

Denildi ki : Rıza,hangi hüküm olursa olsun,hakkında sabırsızlığı kaldırmaktır.

Denildi ki : Rıza,seçmeyi,tercihi kaldırmaktır.Hükümleri ferahla karşılamaktır.

Denildi ki : Hükümlerin akışı altında kalbin sükunudur.

Denildi ki : Kalbin,Allah’ın ezelde kul için tercihine bakmasıdır.O da hoşlanmamayı terk etmektir.

Rıza üç ksımdır:

1- Avamın Allah’ın taksimine ve bağışına rızası

2- Havasın O’nun kaza ve kaderine rızası

3- Hassu’l-havassın rızası: Allah’tan gayrisi yerine bizzat Allah’tan rızalarıdır.



Kaynak : İbn Kayyım el-Cevziyye / Medaricu’s Salikın (Kur’an’i Tasavvufun Esasları( / bkz: 637-639