Nas Süresi Geylani Tefsiri

  • Tevhidin ve takin bilgisinin inceliklerini keşfeden,sırat-i müstakimin ve din-i kavimin esrarını fetheden kimseye şu hakikat gizli kalmaz:

Tevfik-i ilahi ipine sımsıkı sarılıp tutunan kimsenin,kendisini , nefs-i emmare kuvvetlerinden beslenen şeytanların fitnelerinden daima muhafaza etmesi gerekir.Bu şeytanlar insanların kalplerine türlü türlü şekillerde vesvese verirler,onların kalplerini şaşırtarak,apaydınlık olan yoldan çıkarmak için,alem-i nasut yani insanın gündelik hayatı ile ilgili saçma hayal ve evhamlardan meydana gelen çeşit çeşit fitnelere ve sıkıntılara düşürürler.İşte bundan dolayı,habibinin terbiyesini kemale erdirmek , ona uyan mü’minlere tenbihte bulunmak ve onları irşad etmek için,süreye yüce ismiyle başladıktan sonra Cenab-ı Hak şunları telkin,tavsiye ve emir buyurmaktadır:

Allah’ın adıyla başlarım ki,lütuf,ihsan ve cömertliğinin bir gereği olarak,daima kullarının iyiliğini gözetir.O,kendisine sığınmış kullarını,kendilerine gelen saldırılardan korumakla onlara karşı merhametlidir. Rahman’dır.Din-i kavimde,sırat-i müstakimde istikrarlı ve sarsılmaz bir hale ulaşmaları gayesiyle,kendilerine zarar verecek,onları azdırıp saptıracak şeyler konusunda kullarını uyarmakla onlara karşı Rahim’dir

Ey Resullerin en kamili! Cenab-ı Hak seni tevhid makamında sarsılmaz kılmış,vahdet-i zati olan hakikat denizinden akan ırmaklara seni ulaştırmıştır.O halde Allah’a iltica ederek,onun sapasağlam ipine sarılarak De ki: Sığınırım,Rabbine insanların (2)

O Rabbim ki,insanları adem / yokluk kilerinden ızhar edip,ortaya çıkarmış,onları türlü türlü lütuf ve ihsanlarıyla besleyip büyütmüş,terbiye etmiştir.Çünkü o Malikidir insanların (3) İlahıdır insanların (4) Zira herşey ondan zuhur etmiştir ve her şeyin rucü edeceği,dönüp gideceği yer yine odur.Sinsi vesvesecinin şerrinden (4)

insanlara musallat olup onların başından ayrılmayan,kalplerine kuvvetli fitneler vesveseleyen şeytanın şerrinden insanların Rabbine sığınırım.O sinsi vesveseci insan kalbinin üzerine çöreklenir de,insanoğlu Allahü Teala’yı ne zaman zikretse hemen kalbe ağırlık ve sıkıntı verir.İnsan ne zaman Allahü Teala’yı zikirden gafil kalsa,o sinsi şeytan onun kalbini rahat bırakır.İnsanın Allah’ı zikretmesi ile şeytanın insanın kalbine vesvese vermesi,ışık ile karanlığın bir yerde olmasına benzer ; birisi geldiği zaman diğer ortadan kalkar.O, kuvve-i vahimiye,insandaki vehim gücüne benzer.

Vehim , bir hükmün öncüllerini kabul etmeye müsaittir.Fakat iş o öncülleri uygulamaya gelince kabul etmez.Mesela ona ‘ölü cansızdır ve cansızdan korkulmaz’ dendiği zaman bu öncü hükmü kabul eder.Fakat ölüden korkmamak gerektiği söylendiği zaman “Onlar arslandan kaçan yaban eşekleri gibidir (1)” ayetinde olduğu gibi,ölüden kaçar.İnsan vehmi ölünün cansız olduğunu ve cansızdan korkmamak gerektiğini bilir ama yine de ölüden korkar.

O sinsi vesveseci,insanlar Rablerini zikirden gafil oldukları,heva ve heveslerinin arzularını yerine getirmede kendilerini onların eline bıraktıkları zaman İnsanların kalbine vesvese verendir (5) Bu vesveseciler Cinlerden ve insanlardan(6) olur. Bu ibare,dördüncü ayetteki ‘vesveseci’yi açıkladığı gibi,beşinci ayetteki ‘vesvese veren’i veya vesvese vermeyi de açıklayabilir.Yani,sinsi şeytan,cinler ve insanlar vasıtasıyla vesvese verir demektir.Zira gerek cinler ve gerekse insanlar fayda vermeye de zarar vermeye de potansiyeli olan varlıklardır.İnsanlar, başka insanlardan veya cinlerden talep ve arzularının yerine getirmelerini bekleme gafletine düşerler,düşerler de bu durumda hayret ve şaşkınlık çöllerinde kalakalırlar,dalalet uçurumlarına yuvarlanıverirler.

  • Allahü Teala lütuf ve ihsanı ile bizleri ve bütün kullarını her iki grubun şerrinden de muhafaza eylesin.


  • Kaynak = Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C:6 / bkz: 289-291
  • (1- Müddessir 50-51)
Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.