Namaz Kılarken Vacip Olan Davranışlar

Namazların farzları olduğu gibi,bir kısım vacipleri de vardır.Bu vacipleri yerine getirmekle namazın farzları tamamlanıp noksanları giderilmiş olur.

Namazın vacipleri şunlardır

1-) Namaza başlarken yalnız ‘Allah’ ismi ile yetinmeyip büyüklüğü ifade eden ‘Ekber‘ sözünü de ilave ederek ‘Allahü Ekber’ demek.Hz Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:’Güzelce abdest alıp sonra tekbin getirip Allah’a hamd etmeden ve O’nu övmeden hiç kimsenin namazı tam olmaz’

2-) Namazlarda ‘fatiha süresini okumak.Diğer üç mezhebe göre ise farzdır.Bunun delili Ubade b. Samit’den nakledilen şu hadistir; ‘Fatiha süresini okumayan kimsenin hiç bir namazı olmaz’.

3-) Farz namazların ilk iki rekatında,vacip ve nafile namazların her rekatında Fatiha’dan sonra;Kur,’an’dan en az kısa bir süre veya buna denk düşecek bir veya birkaç ayet okumak (zamm-ı süre).Fatiha’ya bir küçük süre veya en küçük süreye denk üç kısa ayet yada üç kısa ayete denk bir uzun ayet eklemek vaciptir.

4-) Farz olan kıraati ilk iki rekatta yerine getirmek.

5-) Fatiha süresini diğer okunacak süre ve ayetlerden önce okumak

6-)Tek başına namaz kılarken öğle ve ikindi namazları ile gündüz kılınan nafile namazları gizli okumak.Gizli okumanın ölçüsü;sadece kendisinin duyabileceği kadar kısık bir sesle okumaktır.

Sabah,akşam ve yatsı namazları ile gece kılacağı nafile namazlarda kişi serbesttir isterse sesli,isterse gizli okuyabilir.

7-) Cemaatle kılınan namazda imamın,sabah namazı ile akşam ve yatsı namazlarının ilk iki rekatında sesli okuması vaciptir.Cuma namazın da,bayram namazlarında,cemaatle kılınan teravih namazında,teravihten sonra kılınan vitir namazında da imamın kıraati sesli yapması gerekir.İmamın;öğle ve ikindi namazlarının bütün rekatlarında,akşam namazının üçüncü ve yatsı namazının son iki rekatında gizli okuması vaciptir.

8-) Vitir namazında kunut duası okumak ve kunut tekbiri almak.Bu İmam-ı Azam’a göre vaciptir.

9-) Kazaya kalan bir namaz;gündüzün cemaatle kılındığında,eğer sabah namazı gibi sesli yapılması gereken bir namaz ise,yine açıktan sesli kıraat yapılır.Gizli kıraat yapılması gereken bir namaz ise,gizli kıraat yapılır.

Tek başına namaz kılan kimse sesli kıraat yapılması gereken bir namazı kaza ederken sesli de okuyabilir,gizli de okuyabilir.

10-) Secde yaparken yalnız alınla yetinmeyip,alınla beraber burnu da yere koymak.İbn Abbas’ın naklettiğine göre Hz Peygamber (s.a.v); Secde ettiği zaman her kim burnunu da alnı ile birlikte yere değdirmezse namazı olmamıştır’ buyurmuştur.

11-) Üç ve dört rekatlı namazlara ikinci rekatın sonunda oturmak.Ebu Humeyd es-Saidi Hz Peygamber (s.a.v)’in namazını tasvir ederken şöyle demiştir:’Sonra secde etmek üzere eğildi.Bu esnada Allahü Ekber dedi.Sonra kollarını açtı,pazularını karnından ayırdı,ayak parmaklarını açtı.Ardından sol ayağını katladı ve onun üzerine oturdu.Bütün kemikleri yerine gelinceye kadar oturdu’.

12-) Namazların her oturuşunda teşehhüdde bulunmakTahiyyatı okumak.

13-) Namazdayken secde ayeti okunmuşsa,tilavet secdesi yapmak

14-) Ramazan ve Kurban Bayramı namazlarının her iki rekatında da üçer tekbir almak

15-) Namazların farzlarında sıraya riayet edilmesi.Farz olan kıyamdan sonra ruküa gitmek,rükudanm sonra da secdeye gitmek,iki secdeyi peşpeşe yapmak gibi.

16-) Vaciplerin her birini de yerinde yapmak ve sonraya bırakmamak.Kur’an okunduktan sonra bir zaman bekleyip unutarak düşüncesiyle dalmak ve sonra rükua gitmek gibi.

17-) Namazların sonunda selam vermek

18-)Tadil-i erkana riayet etmek



Akademi Araştırma Heyeti / Bir Müslümanın Yol Haritası / bkz:330…332
Esad Muhammed Said es-Sağirci / Delilleriyle Hanefi Fıkhı / bkz:169…170