Karia Süresi Gazali Tefsiri

İnsanlar evlerinde ya da işlerinde iken o korkunç sesin çıkacağı,ansızın insanları kendine getireceği, uykusundan uyandıracağı ve her tarafta yakın tehlikenin hissedileceği kıyamet kopmak üzeredir:’Dinle,o gün üfleyici (İsrafil veya Cebrail,insanları) yakın bir yerden çağırır.O gün (insanlar) o çağrıyı gerçek olarak duyarlar.İşte bu (dirilip) çıkış günüdür (Kaf’41-42)’ O zil ya da davul çalma veya kulakları patlatan çığlık sesi mi? (Başlara) çarpan,(yürekleri hoplatan) hadise:

Nedir o çarpan hadise? O çarpan hadisenin ne olduğunu sen nereden bileceksin? O gün insanlar yayılmış pervaneler (uçuşan kelebekler) gibi olurlar.Dağlar atılmış renkli yün gibi olur (Karia’1…5)’

  • Dağlar yerinde duramayıp hallaç pamuğu gibi savrulur.

İnsanlar,kelebek sürüleri yahut ortalığı kaplayan çekirgeler gibi hiçbir kimse diğerine meyletmez,herkes kendi geleceğini araştırır ve nereye gittiğini bilmek ister.Çünkü sen,gelecek o günler için kendi geleceğini kendin hazırladın:

  • Kimin tartıları ağır gelirse,O memnun edici bir hayat içindedir (Karia’6-7)’

Burada tartıların ağır gelmesinden amaç,hayır kefesinin iyiliklerle dolmasıdır.Ancak hayrı az olup şerri baskın gelen ise:

  • Onun anası (gideceği yer) haviye (uçurum)dir (Kari’a’9)’

Bu,hüzün ve sevinçte annenin halini çocuğunun hali üzerine bir delil kabul eden Arap adetinde kullanılan bir deyimdir.Rivayet olunduğuna göre bir bedevi:’Allah İbrahim’i dost edinmişti (Nisa’125)’ ayetini işitince, ‘İbrahim’in annesinin gözü aydın’ der.Ayette geçen haviye,çukur ve alçak bir yer ismidir.Burada cehennem murat edilmektedir.Sonra gelen şu ayet bunu açıklamaktadır:

‘Onun (haviyenin) ne olduğunu sen nereden bileceksin? O kızgın bir ateştir (Kari’a’10-11)’ (a)

SÜRENİN HATİMESİ

 

Ey iyiliklerini kötülüklerine tercih eden,iyiliklerinin kötülüklerinden daha fazla olmasını isteyen kimse !

Burada sana düşen vazife şudur;

İç dünyanda,iç aleminde dünyevi ve maddi lezzet ve arzulardan uzak durmalısın.Seni yüce derecelere,yüksek makam ve mertebelere ulaştıracak olan ruhani ve manevi zevk ve lezzetlere yönelmeli,uhrevi yüce hallere ulaşmaya gayret etmelisin.

Sakın ha sakın !

Tül-i emellere,boş kuruntu ve hayallere kapılma.Şüphesiz ki onlar seni büyük felaketlere,sonu gelmez,içinden hiçbir zaman çıkamayacağın fitne ve belalara düşürürler.Allahü Teala bizi ve bütün kullarını dünyanın ve onun içindekilerin meşguliyetlerinden kurtarsın.(b)



a-) Muhammed Gazali / Kur’an’ın Konulu Tefsiri / bkz:885-886
b-) Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C:6 / bkz:514