İyilik Ve Kötülüğün Hadis-i Şerifler Işığında Karşılaştırılması

İyilik Ve Kötülüğün Kıyaslanması



Kişinin cahillerin yanında yapması gereken şey,onlardan yüz çevirmesi ve onların kendisine yaptıklarına karşılık vermeyip intikam almamasıdır.Şüphesiz Allah Teala Nebisine (s.a.v) şöyle diyor:

Affa sarıl,ma’rufu emret,cahillerden de yüz çevir (1)

Resulüllah (s.a.v)’ e iyilik ve kötülüğün ne olduğu sorulur

Alemlere rahmet olarak gönderilen Allah’ın Resulü  ise şöyle cevap verir :

İyilik güzel ahlaktır,kötülük vicdanın (sadrını) rahatsız eden ve insanların öğrenmesinden hoşlanmadığın şeydir

Böylece Allah’ın Resulü iyilik ve kötülüğü karşılaştırarak iyiliğin güzel ahlak,kötülüğün de vicdanı rahatsız eden ve gönül darlığı veren şey olduğunu haber verdi.Resulüllah (s.a.v)’in bu sözü aynı zamanda ahlak güzelliğinin dinin tamamı olduğunu da gösterir.Güzel ahlak iman hakikatleri ve İslam’ın şeriatıdır.Bu yüzden Resulüllah (s.a.v) iyilik yapmayı kötülükle,günahla ve kötü ahlakla karşılaştırdı.

Bir başka hadiste ise şöyle buyrulmaktadır:

İyilik (birr) nefsin huzur bulduğu şeydir.Kötülük (ism) gönlü sıkıştıran ve rahatsız eden şeydir.

Burada güzel ahlak bir iyilik olarak tefsir edilmiş,böylece de güzel ahlakın nefsin ve kalbin huzuru olduğu gösterilmiştir.Kötülük ise gönlü sıkıştıran,rahatsız edip yaralayan,insanı şüphede bırakan şey olarak belirtilmiştir.Kalp darlığı güzel ahlaktan başka bir şeydir.İnsanların örfüne göre kötü ahlaktır,ahlakın kötü oluşudur.Nitekim bir hadis-i şerifte şöyle buyurulmuştur:

Sizin en hayırlınız ahlakı en güzel olanınızdır.

Resulüllah (s.a.v)’a : İnsanların cennete girmesine en çok ne sebep olur? diye sorulur.

O da : Allah’tan korkmak ve güzel ahlak der.

İnsanların cehenneme girmesine en çok ne sebep olur diye sorulunca da :

Ağız (dil) ve ferc (şehvet) diye cevap vermiştir.



Kaynak : İbn Kayyim El-Cevziyye / Medaricu’s Salikin / bkz : 746-747

(1- A’raf199)