Hümeze Süresi Beyanu’l Hak Tefsiri

Rahman ve Rahim Olan Allah’ın Adıyla Başlarım

  • İmalı ve kinayeli sözlerle insanlara laf dokundurmayı,jest ve mimikleriyle onları eğlenceye alıp aşağılamayı (1)
  • huy edinmiş her kişinin vay haline! 2
  • Onun işi gücü mal yığıp onu saymaktır (3)
  • (Zavallı!) Malın kendisini ölümsüzleştireceğini sanıyor (4)
  • Hayır ! O kesinlikle hutame’ye atılacaktır.
  • Hutame’nin ne olduğunu sen nasıl bilebilirsin ki!
  • O,Allah’ın tutuşturulmuş korkunç bir ateşidir.
  • Öyle ki,dokunduğu an kalplere kadar işlemektedir.
  • Orada onların üzerleri ‘ateşten bir yorgan ile’ (5) kapatılmış
  • Üstlerinden de uzatılan kalaslarla bastırılmıştır.

Hümeze Süresi Mekki bir süre olup,Hz Peygamber’in elçi olarak gönderilmesinin ikinci yılında bir bütün halinde indirilmiş olup toplamı 9 ayettir.Adını ilk ayetindeki,imalı ve kinayeli söz söyleyip aşağılayan anlamına gelen hümeze kelimesinden almıştır.Hz Osman’ın Mushaf’ındaki kronolojik sıralamaya göre 32,Hz Ebu Bekir’in cem ettirdiği elimizdeki Kur’an’a göre ise 104. süredir.

Allah dünya hayatında her şeyi insan için yaratmıştır.Yerden çıkan ve semadan gelen bütün nimetler insan için;özellikle müminler için yaratılmıştır.Dolayısıyla hiç kimse onları başkasına haram kılma salahiyetine sahip değildir.Sırf servetinin çokluğundan veya fakirliğinden dolayı kimse kınanamaz.Zira Rabb’ine şükretmesini bilen cömert bir zengin ile izzet-i nefsini koruyan iffetli ve sabırlı bir fakir,Allah katında insan olarak eş değerdedir ve takva bakımından kim üstünse o daha değerlidir.İslam da mal ve servet edinme hak ve hürriyeti vardır.Fakat ademoğlu,bütün ömrünü mala ve servete vakfeder;kendisini,yaratılış amacını,görev ve sorumluluklarını,dolayısıyla Allah’ı unutursa işte o zaman büyük hata etmiş olur.Bilhassa mala ve servete gereğinden fazla değer verip insanlığı,şerefi ve fazileti yalnız onda görerek ihtiyaç sahiplerini durumlarından dolayı aşağılamak,işte insnaı insanlıktan edip hutameye düşürecek olan bu zihin yapısı ve davranıştır.

Burada hayatını mal biriktirmeye vakfedip zamanını bütünüyle ona harcayan;bilhassa oturup yığdığı malı saymaktan ziyadesiyle hoşlanan ve hiç ölmeyecekmiş gibi davranıp Allah’ı,ahireti ve kendi akıbetini bir kez olsun hatırına geetirmeye fırsat bulamayan servet düşkünü bir insan tipinin acınacak hali ve korkunç akıbeti dikkatlere arz edilmektedir.A’lak süresinde geçmişti ki;İnsanı azdıran mal ve zenginlik değil,zenginliğin algılanış ve kullanılış biçimidir.Çünkü insanın gözünü ve gönlünü kör edip haşa Allah’a bile ihtiyacının olmadığını söyleten sulanmış kafa yapısıdır.

1-) Hemz ve lemz,birini karalama,aşağılama,iftira etme,imalı ve kinayeli söz söyleme,laf dokundurma,alaya alma,kaş,göz ve dudak hareketleriyle eğlence konusu etme gibi manalara gelmektedir.İkisi de birbirinin yerine kullanılmakla birlikte,hemz şahsın arkasından,lemz ise yüzüne karşı tahkir edici,aşağılayıcı söz söylemektir. Hümeze ve lümeze de hemmaz ve lemmaz gibi laf dokundurma,dürtükleme, sıkıştırma,ayıplama, çekiştirme ve tahkir etme işini çok yapan,bunu alışkanlık ve huy haline getiren kimse demektir.

2-) Elbette onun bu yaptıkları yanına kar kalmayacaktır;başkalarını arkasından çekiştiren veya yüzüne karşı aşağılayıcı,toplum içerisinde mahçup edici,söz ve davranışlarıyla tahkir eden her kişi,yaptığının bedelini ağır ödeyecektir.Bir kişiyi arkasından çekiştiren kimse,onun gıybetini etmiş ve öldükten sonra kokmuş etini yemiş olur.O kimsenin ahiretteki cezası ise daha ağır olacaktır.

3-) Başkalarını kendisinden aşağı gören bir kişi,durup düşünmeli;acaba kendisini yükseltecek insanlık vasfını artıracak,şerefine şeref katacak ne iş yapmıştır ? ‘O,sarp yokuşu tırmanmayı hiç denemiş midir? O sarp yokuşu tırmanmanın ne demek olduğunu sen nasıl bileceksin! O,bir kölenin boynundan kölelik zincirini çözmektir.Veya bir kıtlık döneminde akrabadan bir yetimi ya da açlıktan topraklara belenmiş bir yoksulu doyurmaktır,sonra da iman edenlerden olup sabrı tavsiye etmek ve merhametli olmayı öğütlemektir (Beled’11-18)’.Acaba o zat, hayatı boyunca bunları ya da bunlardan bir kısmını yapmış mıdır? Onun bütün yaptığı iş,mal biriktirmek ve durup onları saymaktan başka bir şey değildir.

4-) Mal ve evlat,gerektiği biçimde değerlendiremeyenler için ‘…ancak oyundur,eğlencedir,süstür,insanlar arasında övünme yarışı için bir araçtır (Hadid’20)’.Hadd-i zatında akıbetini düşünmeyen kimseler için ‘Dünya hayatının kendisi,oyun ve eğlenceden başka bir şey değildir (En’am’32)’.Ne kadar çok olursa olsun hatta dünyanın bütün serveti bir kişide toplansa bile mal,hiç kimsenin ömrüne ömür katmaz,ölümüne mani olamaz. Daha önceki mal ve otorite sahipleri,sözgelimi Firavunlar,Nemrutlar,Karunlar şimdi nerededirler?

  • 5-) ‘Onlar için cehennem ateşinden bir döşek,üstlerinden de ateşten bir yorgan vardır (A’raf’41)’

6-) Hutame,önce de geçmişti,cehennemin yedi katmanından biridir.Özelliği,dokunur dokunmaz insanın ta kalbine kadar sirayet eden,harareti yüksek bir ateş olmasıdır.Onun içinde yananlar,son derece dar bir alanda,üzerleri boğucu bir örtü ile kapatılmış ve onlarında üzerinden sütunlarla bastırılmış olarak azap göreceklerdir.



Kaynak= M. Zeki Duman / Beyanu’l-Hak / C:1 / bkz:245…247

Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.