Havasın Orucu

Derece Bakımından Oruç Çeşitleri

  • a-)Havasın (seçkinlerin) orucu
  • b-)Avamın (halkın) orucu
  • c-)En üst seçkinlerin orucu

Havasın (Dini Seçkinlerin ) Orucu ve Sırları: Havasın,yani dini bakımdan üstün olanların orucu,bütün organlarını günahtan korumaktır.Bu organlar altı tanedir;

1-)Gözü Korumak=Kalbi meşgul edecek,kendisine Allah’ı hatırlamaktan alıkoyacak,dini bakımdan kötü ve mekruh olan her şeye bakmaktan kendini korumaktır.Göz Allah’ın insana verdiği en kıymetli azalardan biridir.Görmesini,tefekkür etmesini,dış dünya ile olan alakasını sağlayan şey,insanın gözüdür.Kafaya ve kalbe giden şeyler,gözden süzülerek giderler.Adeta onların ilk kapısıdır göz.İnsan hususiyle oruçlu olduğu zaman gözünü zehirli ok hükmünde olan haramlardan,kalbi meşgul edebilecek malayani şeylerden muhafaza etmelidir.

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki; Şehvet ile bakmak,şeytanın zehirli oklarından bir oktur.Kim Allah’tan korktuğu için şehvetle bakmaktan kendini korursa,Yüce Allah ona öyle bir iman nasip eder ki,bunun zevkini ta kalbinde duyar.

Yine Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki; Beş şey orucu bozar (sevabını azaltır)

  • 1-)Yalan Konuşmak
  • 2-)Dedikodu Yapmak
  • 3-)Kovuculuk Yapmak
  • 4-)Yalan Yere Yemin Etmek
  • 5-)Şehvetle Bakmak

2-)Dili Korumak=Dili yalandan,dedikodudan , koğuculuktan , kötü konuşmaktan,çirkin söz söylemekten ve gereksiz tartışmalardan korumaktır.Bunun yanında Kur’an’la evrad-u ezkarla meşgul olma,uhrevi alemi hatırlatacak,tefekküre sebep olacak eserleri okumaktır.

Oruçlu kavga gürültü çıkarmayacak,sövene mukabelede bulunmayacak,cahilane tutum ve davranışlar içine girmeyecektir.

Nitekim Resul-i Ekrem (s.a.v):Oruç mü’min için bir kalkandır.Binaenaleyh sizden biriniz oruçlu iken,kötü şeyler konuşmasın,cahilane hareket etmesin.Eğer bir kimse kendisine sövecek olur veya çatacak olrusa ‘Ben oruçluyum desin’ buyurmaktadır.

Oruçlu olduğu halde bir sürü dedikoduya dalan,diline hakim olmayan,sadece midesine bir şey koymamakla iktifa eden,oruçtan hasıl olacak mükafattan mahrum kalır.Kar olarak yanına sadece susuzluk ve açlık kalmış olur.

Allah Resulü bu beyanda:Yalan konuşmayı,yalan sözlerle amel etmeyi terk etmeyen kimsenin,yemesini,içmesini terk etmesine Allah’ın ihtiyacı yoktur buyurmaktadır ve başka bir hadis-i şeriflerinde:Nice oruç tutanlar vardır ki,orucundan susuzluk çekme ve açlıktan başka bir kazancı yoktur.Nice geceleyin kalkıp nafile ibadet yapanlar vardır ki, bu kalkmasından ötürü uykusuzluktan başka bir kazancı yoktur.

3-)Kulağı Korumak=Allah’ın insanlara değerli bir emanet olarak verdiği kulağında yalan,gıybet,dedikodu gibi çirkin şeylere karşı kapalı tutulması,onların konuşulduğu yerlerden uzaklaşılması,mü’min için gerekli olan bir vazifedir.Çünkü konuşulması çirkin olan birşeyin,dinlenilmesi de o kadar çirkindir.Yani Kulağı dinin hoş karşılamadığı şeylerden korumaktır.Konuşulması yasak olan her şeyin dinlenmesi de yasaktır. Bunun için Yüce Allah bu çeşit sözleri dinleyenler ile haram yiyenleri bir seviyede tutarak şöyle buyurmuştur.

Onlar yalan dinleyenler,haram yiyenlerdir (Maide Süresi’42)

Dedikodunun yapılmasına seyirci kalmak haramdır.

Yüce Allah buyuruyor ki; Siz de onlarla günahta ortak olursunuz (Nisa Süresi’140)

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki;  Dedikodu yapan ve dinleyen,günahta ortaktırlar.

4-)Diğer Organları Korumak=El,ayak ve diğer organları kötülükten,mideyi ise iftarda şüpheli şeylerden korumaktır.Zira helel yemek ile oruca başlayıp,haram ile orucu açmanın bir faydası yoktur.Bu şekilde oruç tutanlar bir ev yapacağım diye,bir şehri yıkanlara benzerler. Zira helal lokma çeşidi itibariyle değil,çokluğu itibariyle zararlıdır.Orucun anlamı,bu zararlı şeyleri azaltmaktır.Zararı dokunur korkusu ile,çok ilaç içmekten kaçınıp da az da olsa zehir içmeye yeltenen ahmaktır.

Sevgili Peygamberimiz buyuruyor ki; 

Nice oruç tutanlar var ki,tuttukları oruçtan,aç ve susuz kalmaktan başka kazançları yoktur.

5-)İftarda Az Yemek=İftar vakti,helal yemekten de olsa mideyi tıka basa doldurmamak gerekir.Zira Allah yanında kapıların en kötüsü,helalden bile olsa tıka basa doldurulan midedir.Orucun amacı şehveti kırmaktır.Zira şehvetler yemek ve içmekle kamçılanır.

Durum bu olduğuna göre,gündüz yemediğini bir oturuşla yemenin ve böylece şehveti azıtmanın ne anlamı vardır.Birçokları,orucun gerçek anlamının tam tersine,yemeklerini Ramazan ayına ayırıp,akşamleyin sofralarını nefis yemeklerle donatır ve diğer aylarda yemediklerini bu ayda yerler.

Oysa oruçtan amaç,Allah korkusunu sağlamak için şehveti kamçılayan yemekten ayrı kalmaktır.Gündüz aç kaldıktan sonra,akşama güzel yemeklerle karnı doldurmanın bu amaca hizmet etmediği açıktır.

6-)İftardan sonra Korku İle Ümit Arasında Olmak=İftarını açan,orucu kabul olunan mukareblerden mi yoksa kabul olunmayan gazaba uğramış kimselerden mi olduğunu düşünmelidir.Hatta yalnız oruçta değil,yapılan her ibadetin sonunda böyle düşünmek gerekir.

Avamın Orucu : Bu oruç,mide ve tenasul uzvunu şehvetlerden sakındırmaktır.Yani yemek,içmek ve cinsi münasebette bulunmaktan kendini korumaktır.

Havasın Orucu : Kulak,göz,dil,el,ayak ve sair azaları günahlardan muhafaza etmektir.

En Üst Seçkinlerin (Ahassü’l-havassın) OrucuKalbi,dini maksat ve dünyeni düşüncelerden men edip,Allah’tan başkasına kalpten tamamen uzaklaştırmaktır.Böyle bir oruç,Allah’tan ve kıyamet gününden başkasını düşünmekle bozulmuş olur.Din için kasdolunmayan dünyevi düşünmek de bu orucu bozar -Bu seviyedeki insanlara göre-



İmam Gazali / el-İhya / C:3
Akademi Araştırma Heyeti / Bir Müslümanın Yol Haritası

Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.