Kuran Yurdu

Feraset Ve Çeşitleri

    Feraset Nedir,Nasıl Kazanılır Ve Çeşitleri Nelerdir



    Birincisi İmani Ferasettir : İmani ferasetin sebebi Allah’ın kulun kalbine bıraktığı nurdur.Kul bu nurla hak ile batılı,gerekli ile gereksizi,doğru ile yalanı birbirinden ayırır.İmani ferasetin hakikati,kalbe hücum edip ona zıt düşen şeyleri ortadan kaldıran bir hatıradır.Bu hatıra,kalbe,aslanın avının üzerine atıldığı gibi atılır.Bu feraset kişideki iman kuvvetine göredir.İmanı daha kuvvetli olanın feraseti de daha keskindir

    İmani ferasetin aslı,Allah’ın,kullarından dilediğine verdiği bir hayat ve nurdur.Kalp,bu hayatla dirilir,bu nur ile nurlanır ve artık o kalbin feraseti neredeyse şaşmaz,yanılmaz hale gelir.Allah Teala buyurdu:

    Ölü iken kalbini diriltip insanlar arasında yürürken önünü aydınlatacak bir nur verdiğimiz kimsenin durumu,karanlıklarda kalıp çıkamayan kimsenin durumu gibi midir? (1)

    O kimsenin kalbi cehalet ve küfürden dolayı ölü idi.Allah onu ilim ve imanla diriltti.Kur’an ve imanı,insanlar arasında doğru yolu gösterecek,karanlıkta yürümelerini sağlayacak bir nur yaptı.En iyisini Allah bilir.

    İkinci Feraset Riyazet,Açılk , Uykusuzluk Ve Nefsi İstekleri Terk Etme Ferasetidir : Gerçekten nefs engellerden sıyrılınca bu sıyrılışı nisbetinde feraset ve keşfe sahip olur.Bu feraset hem mü’minde hem de kafirde bulunabilir.Bir kimsenin mü’min veya veli olduğunu göstermez.Fakat cahillerin çoğu bu ferasete aldanıp o kimseyimü’min veya veli zanneder.Bu ferasetle ilgili Hristiyanlar ruhbanlarının başından geçen birçok olay vardır.Ama onların feraseti ne faydalı gerçeği ne de doğru yolu gösteren bir ferasettir.Keşfleri sadece idarecilerin,rüya yorumcularının,tabib ve benzerlerinin sahip olduğu feraset kabilindendir.

    Tabiblerin,mesleklerinde gösterdikleri maharetten kaynaklanan ferasetleri vardır.Bu ferasete vakıf olmak isteyen tıp tarihini ve tabiblerle ilgili haberleri incelesin.Tıp ilminin yaklaşık yarısı sadık ferasetle ilgilidir.Bu ferasetle birlikte tecrübe de bulunur

    Üçüncü Mertebe Halki (yaratılışla ilgili) Ferasettir : Tabibler ve başkaları bu ferasetle ilgili eserler kaleme almışlar ve -Allah’ın hikmeti gereği yaratılış özellikleriyle huylar arasında bağlantı bulunduğu için- kişinin yaratılış özelliklerinden hareketle huylarını tesbit etme yoluna girmişlerdir.Mesela bir kimsenin kafasının alışılmışın dışında küçük olması onun aklının kısa,kibirli ve vurdumduymaz olduğunu gösterir.Omuzlarının geniş olması anlayışlı ve tahammüllü ; dar olması aceleci ve sabırsız olduğuna dalalet eder.Gözlerin ve bakışların sönük olması sahibinin tembel,aptal ve uyuşuk olduğunu ; gözlerin çok beyaz bununla beraber kırmızıya çalar olması sahibinin cesur,atılgan ve zeki olduğunu,hem kırmızı olması hem de devamlı dönüp durması,hain,tuzakçı ve hilekar olduğunu gösterir.

    Feraset çoğunlukla göze bağlıdır.Çünkü göz kalbin aynası,kalpteki düşüncelerin göstergesidir.Gözden sonra dil gelir.Zira dil kalbin elçisi ve tercümanıdır.Kumral birinin gözünün mavi olması onun aşağılık ve değersizliğini ; gözde görülen vahşet de sahibinin kötü niyetli olduğunu gösterir.

    Bu ferasetin aslı yaratılış ve şekil düzgünlüğündendir.Yaratılış ve şekil düzgünlüğü karakter ve ruh düzgünlüğünden kaynaklanır.Yaratılışı düzgün olanın huyları ve yaptığı işler de düzgün olur.Yaratılış ve şekildeki sapma oranında ahlak ve amellerde de sapma meydana gelir.

    Yukarıda söylediklerimiz nefs,kendi tabiatıyla başbaşa bırakıldığında geçerlidir.Fakat düzgün tabiat ve şekle sahip bir kimse -dört ayaklı hayvan bile olsa- beraber olduğu,birlikte yaşadığı,içli-dışlı olduğu kimselerin huyunu alıp ahlak ve amelce en kötü insanlardan olabilir.Bu huy ve fiiller daha sonra kendisinde tabiat haline gelir ve bundan kurtulması ya mümkün olmaz ya da çok zor olur.

    Düzgün tabiat ve şekle sahip olmayan bir kimse de kamil insanlarla sohbet etmek,onlarla içli-dışlı olmak suretiyle iyi huy ve fiiller kazanabilir.Bu huylar daha sonra kişinin tabiatı olur.Çünkü çalışıp çabalayarak yeni huy ve melekeler elde etmek mümkündür.

    İnsanın bu konuyu iyi düşünmesi ve meydana gelen herhangi bir işte acele karar verip ‘Bu bir ferasettir’ dememesi gerekir.Çünkü bu anda karar verenin hatası çok olur.Zira bu alametler sadece sebeptir.Mutlaka öyle olmasını gerektirmez.Bazen bir engel olduğu veya bir şart bulunmadığı için,hükümler sebeplerden geri kalabilir.Sebep mevcut olduğu halde hüküm gerçekleşmeyebilir.

    Feraset sahibinin feraseti,göz,kulak , kalp olmak üzere üç organıyla alakalıdır.Göz,işaret ve alametler içindir.Kulak,açığıyla kapalısıyla,konuşulanıyla , anlaşılanıyla , kastedileniyle,işaret edineliyle her türlü söz içindir.Görülen ve duyulan şeylerden,görülmeyen ve gizli olan şeyleri istidlal eder ve gözlerinin gerisindekilere nüfuz eder.Sarrafın ,  paranın dış görünüşünden hareketle içine nüfuz ettiği ve sahte olup olmadığını anladığı gibi ferasetli kimse de dış şekil ve alametlerden hareketle ruhun ve kalbin içine nüfuz eder.Onun,ruhları gölge ve hayallerden ayıretmesi,sarrafın sikke ve paranın dışına bakıp cevherini anlaması gibidir.

    Muhaddislerin tenkidi de böyledir.Çünkü uydurma bir metnin başına güneş gibi bir sened gelebilir.Gümüş kaplamanın altındaki karışımı sarrafın çıkardığı gibi bunu da ancak hadis tenkitçileri çıkarabilir.

    Yine söz,fiil ve hallerinde doğru olanla yalancı olanın ayırt etme feraseti de böyledir.

    Ferasetin iki sebebi vardır

    1- Feraset sahibinin zihninin iyi olması,kalbinin dikkatini toplayıp yoğunlaşması ve üstün bir zekaya sahip olması

    2- Feraset gösterilecek şeye ait delil ve alametlerin ortaya çıkması.Bu iki sebep birleşince kulun feraseti neredeyse şaşmaz.Bu iki sebep bulunamayınca feraset neredeyse hiç doğru çıkmaz.Sebeplerden biri kuvvetli diğeri zayıf olunca kulun feraseti,zayıflıkla kuvvetlilik arasında gelip gider.



    Kaynak : İbn Kayyım el-Cevziyye / Medaricu’s Salikın / bkz:889-893

    (1- En’am 122)

    Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.