Kuran Yurdu

Dinin Tanımı

    Tanımı en zor kavramların başında da gelmektedir.Dini tanımlarken gerek geçmişte yaşanmış gerekse günümüzde mevcut bütün inanç şekillerini kuşatan ve hepsinde müşterek esasları ifade eden bir tanım yapmanın zorluğu ortadadır.Dinin bütün dinleri içine alabilecek bir tanım ancak din kavramının sınırları kesin bir şekilde belirlendikten sonra yapılabilir.

    Kapsamlı bir tarif için öncelikli olarak şahsi tecrübe yoluyla elde edilmiş olan dindarlık kavramını tahlil etmek ve elde edilen sonucu dini gerçeklerle karşılaştırmak gerekir.Bütün zorluklarına rağmen yine de dinin çeşitli tanımları yapılmıştır ve bu tanımlar genelde tanımı yapanların kendi sübjektif görüşlerini yansıtmaktadır.

    Çağdaş batılı ilim adamları tarfından dinin birbirinden farklı tarifleri yapılmıştır.Bu tarifler büyük ölçüde ferdi tecribe ile zihni,hissi,taabbüdi ve içtimai elemanlardan ibaret beş unsurun birini ya da birkaçını öne çıkararak yapılmıştır.Ferdi tecrübe dışında kalan bu dört unsuru şu şekilde açıklamak mümkündür;

    Zihni Unsur = İnsanın kendisinden üstün bir güç ve kudretin mevcudiyetini zihnen kabulü.Tanrı kavramı veya çok genel ifadesiyle kutsal kavramı,bütün dinlerin önündeki temel unsurdur

    Hissi Unsur = Zihnen varlığı kabul edilen bu üstün güç ve kudrete karşı kalben duyulan bağlılık duygusu

    Taabbüdi Unsur = Zihnen varlığı kabul edilen,kalben kendisine bağlanılan yüce kudrete karşı bazı davranışları yapma yükümlülüğü.Buna davranış faktörüde denilmektedir ki çok genel olarak ibadeti veya kulluk gereklerini ifade etmektedir.

    İçtimai Unsur = Aynı zihni,hissi,taabbüdi unsurları paylaşan insanlrın oluşturduğu sosyal grup.

    Dinlerde bulunan bu unsurların yanında,din bilimleri açısından dini oluşturan hususlar olarak kabul edilen ve bütün dinlerde bulunabilen unsurların başlıcalarını şu şekilde sıralayabiliriz;

    Tabiat üstü,insan üstü varlıklara inanç (Tanrı,melekler,cinler , ruhani varlıklar gibi)

    Kutsalla kutsal olmayanı ayırma ; ibadet,ayin ve törenler

    Yazılı ve yazısız gelenek (kutsal kitap,ahlaki kanunname)

    Tabiat üstü,insan üstü varlık veya kutsalla ilgili duygular (korku,güven,sır , günahkarlık,tapınma , bağlılık duyguları gibi)

    İnsan üstü ile irtibat (vahiy,peygamber,dua , niyaz,ilham gibi vasıta ve yollarla)

    Alem ve insan,hayat ve ölüm ötesi görüşü,hayat nizamı,içtimai grup (cemaat) ve bu gruba mensubiyet.

    Bazı dinlerde bunların hepsi,bazılarında ise sadece bir kısmı bulunur.

    İslam bilginleri dinin tarifini,Kur’an-ı Kerim’de yer alan açıklamalar ve İslam inançlarını göz önünde bulundurarak yapmışlardır.

    Buna göre hak dinin tarifi şu şekildedir;

    Din akıl sahibi insanları kendi tercihleriyle bizzat hayırlı olan şeylere götüren ilahi bir kanundur.

    İslam bilginlerinin din tarifleri hak din için düşünülmüş dar kapsamlı tariflerdir.Bu tariflerde ortak noktalardan biri dinin ilahi kaynaklı olduğunun vurgulanmasıdır.Buna göre gerçek din beşer kaynaklı olamaz.

    Yine bu tariflerde dinin akıl ve irade ile ilişkisi gösterilmiştir ; bu da dinin bir akıl ve tercih konusu olduğu anlamını taşır.

    Nihayet dinin insanları özü itibariyle hayır olana yönelten bir kanun şeklinde tanımlanması dinin aynı zamanda bir aksiyon alanı olduğunu gösterir.

    Buna göre din;

    İnsnaın kainattaki varlıkları müşahede ederek duyular üstü ilahi gerçekleri kavramasındak ibaret görülebileceği gibi kişinin kendi çbasıyla ulaşamayıp,sadece vahiy kanalıyla elde edebileceği gerçekler bütünü olarak da tarif edilebilir.



    Kaynak = Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları / İlmihal / Cilt : 1 / bkz= 3-4

    Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
    ZİYARETÇİ YORUMLARI

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

    BİR YORUM YAZ

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.