Çirkin Ve Hoş Olmayan Fahşa Ve Münker

Fahşa Ve Münker = Dini literatürde”fahşa” lafzıyla ifade edilen”çirkin” kelimesi mevsufu hafzolunmuş olan bir sıfattır. Yani çirkin fiil ve çirkin huy demektir. Çirkinliğ herkes için açıkça görülen ve akl-ı selim sahibi herkesin çirkin bulduğu şey çirkin yani fahşadir. Nitekim nasslarda zikredilmiş olan”fahşa” kelimesi zina ve livata ile tefsir olunmuştur. Cenab-ı Allah’ın bu fiillere”çirkin” adını vermiş olması onların son derece çirkin olmalarından dolayıdır. Keza kötü söze de çirkin denmiştir.

Çirkin söz ise sevmek,namuslu bir kimseye iftira etmek v.b gibi kötülüğü son derece açık olan sözlerdir.

Hoş olmayan şeyleri ifade eden “münker” kelimesi de hazfedilmiş bir mevsufun Yani nahoş fiil demektir. Nahoş fiil demek akıl ve fıtratın hoşlanmadığı fiildir. N

ahoş fiilin akıl ve fitrata nisbeti çirkin bir kokunun koklama duyusuna, çirkin bir görüntünün göze, hoşlanılmayan bir tadın dile ve kulağa olan nisbeti gibidir. Duyu organları için bu eşyanın oranları nasil farklı farklı ise akıl ve fitrat için de fillerin hoşlanılmama oranları öyledir. Akıl ve fıtratın bir filden hoşlanmaması şiddetli olursa o fiil çirkin yani fahşa olur.

Akıl ve fıtratın hoşlanmadığı fiil nahoş fiil, kerih bulduğu, aşırı nefret ettiği fiil ise çirkin fiildir. Nitekim ibn Abbas (r.a), “Çirkin fiil (fahşa) zina, nahoş fiil (münker) de Kur’an ve sünnetin hoş bulmadığı fiildir.” demiştir. İbn Abbas’in dince güzel bulunmayan ve uygun görülmeyen fiil ile, çirkinligi akıl ve fıtratça kabul edilmiş olan fiili farklı farklı mütalaa etmesini düşünmek gerekir



  • Kaynak = İbn Kayyım el-Cevziyye / Medaricu’s Salikin / bkz: 336-337