Bakara Süresi 30-31-32 Ayetin Tefsiri

Bakara Süresi 30. Ayet Meali=Hani Rabbin meleklere:Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti.Onlar:Bizler hamdinle seni tesbih ve takdis edip dururken,yeryüzünde fesat çıkarak,orada kan dökecek birini mi halife kılıyorsun? dediler.Allah da onlara:Sizin bilemeyeceğinizi elbette ben bilirim dedi.

Bakara Süresi 30. Ayetin Tefsiri‘Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım’.Halifeden kasıt:’Asırlarca sürecek ve peş peşe gelecek nesiller’ şeklindeki topluluktur. Nitekim Allah (c.c) başka ayetlerde şöyle buyurmuştur:’Sizi yeryüzünün halifeleri kılan… (En’am’165)’.’Eğer dileseydik içinizden yeryüzünde yerinize geçecek melekler yaratırdık (Zuhruf’60)’.

Melekler insanların kan dökeceklerini sanki aldıkları özel bir bilgiye binaen bilmişlerdir.Veya insanın tabiatından anladıklarına göre söylemişlerdir

Çünkü Allah (c.c) onlara insanı kupkuru bir çamurdan, şekillenmiş kara balçıktan yaratacağını haber vermişti.Veyahut halife kelimesinden onun,insanların arasında yargıda bulunacağını,aralarında haksızlıklar olacağını,insanoğlunun ise bu haramları ve günahları engelleyeceğini anladılar.

‘Orada fesat çıkarak… kimseler mi yaratacaksın dediler’.Onların (meleklerin) bu sözü,bundaki hikmeti öğrenme ve bilme arzusuyla yöneltilmiş sorudan ibaretti.Şöyle demek istiyorlardı:Ey Rabbimiz! Kimisi yeryüzünde bozgunculuk yapacak,kimisi kan dökecekken bunları yaratmandaki hikmet nedir? Eğer maksadın sana ibadet etmeleri ise biz seni hamd ile tesbih ve tenzih ediyoruz. Seni takdis ediyoruz,yani sana dua ediyoruz,namaz kılıyoruz.Demek istiyorlardı ki:’Onların yapacakları (kan dökme vs) şeylerin hiçbiri bizden sadır olmaz.Sırf bizimle yetinilseydi daha iyi olmaz mıydı acaba? Allah (c.c) da onların bu sorularına şöyle cevap verdi:’Ben sizin bilemeyeceğinizi mutlaka bilirim”.Yani sizin bahsetmiş olduğunuz türden kötülükleri yaratmayı gerektiren yararları ve hikmeti sizin bilmediğiniz şekilde bilirim.Ben onlardan bazılarını peygamber yapacak,onlara elçiler göndereceğim.Onlar arasında sıddıklar,şehtler, salihler,abidler,zahidler, veliler,müttakiler,bana yakın kullar (mukarrebun),ilimleriyle amel eden alimler,bana karşı büyük saydı ve korku duyanlar,beni sevenler,peygamberlerime (Allah’ın salatları ve selamı üzerlerine olsun) tabi olanlar yaratacağım.

Resulüllah (s.a.v):’Gecenin amelleri gündüz olmadan,gündüzün amelleri gece olmadan yükseltilir’. Dolayısıyla meleklerin

‘Yanlarına gittiğimizde namaz kılıyorlardı.Yanlarından ayrıldığımızda yine namaz kılıyorlardı’ sözleri Allah’ın (c.c):Sizin bilemeyeceğinizi elbette ben bilirim buyruğunun açıklamasıdır.

Taberi,İbn Abbas’tan (r.a) şöyle rivayet etmiştir:Yeryüzüne ilk yerleşen cinlerdir.Orada bozgunculuk yaptılar,kan döktüler ve birbirlerini öldürdüler.Bunun üzerine Allah (c.c) İblis’i gönderdi.İblis ile beraberindekiler onları öldürüp kalanları deniz ortasındaki adalara ve dağların eteklerine kadar uzaklaştırdılar.Allah (c.c) daha sonra Adem’i (a.s) yarattı ve oraya yerleştirdi.İşte Allah (c.c):’Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım’ derken bunu kastediyordu.

Ebu Cafer er-Razi,Ebu’l-Aliye’nin:’Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.Sizin bilemeyeceğinizi elbette ben bilirim (Bakara’33)’ ayetlerinin tefsirinde şöyle dediğini rivayet etmiştir:Allah (c.c) melekleri Çarşamba,cinleri Perşembe,Adem’i ise Cuma günü yarattı.Cinlerden bir grup küfre saptı.Melekler yeryüzüne onların yanına inip onlarla savaşıyorlardı.Cinler sürekli kan döküyorlardı ve yer yüzünde fesat hüküm sürüyordu.Onun için melekler ‘Orada’ cinlerin bozgunculuk yaptıkları gibi ‘bozgunculuk yapacak ve’ onların döktüğü gibi ‘kan dökecek birini mi yaratacaksın?’ dediler.

Resulüllah (s.a.v)’e:En faziletli (değerli ve sevaplı) söz hangisidir ? diye sorulduğunda ‘Allah’ın (c.c) meleklerine seçtiği sübhanallahi ve bihamdih (Allah’ı hamdiyle tesbih ederim’ zikridir buyurdu

Bakara Süresi 31. Ayet Meali = Melekler:Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz.Bize öğrettiklerinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur.Şüphesiz alim ve hakim olan ancak sensin dediler.

Bakara Süresi 31. Ayetin Tefsiri = Allah (c.c) burada Adem’i (a.s) sadece ona özgü kıldığı ‘herşeyin ismini bilme’ niteliğiyle meleklere üstün kılışını söz konusu etmektedir.Bu,meleklerin kendisine secde etmelerinden sonra idi.Secdeden önce zikredilmesinin sebebi;Allah’ın insana isimleri öğretmesi ve yeryüzünde halife yaratması sorulduğunda meleklerin hikmetini alamaması üzerine Allah’ın (c.c) onlara:’kendisinin onların bilmediklerini bildiğini’ söylemesi arasında bir benzerliğin olmasıdır.Bu yüzden Allah (c.c) hemen ardından bunu anlatarak Adem’in (a.s) onlara bilgiyle üstün kılındığını açıklamak istemiştir.

Biz seni övgünle tesbih ve takdis etmekte iken yeryüzünde bizden veya başka türden bozgunculuk yapacak ve kan dökecek bir halife mi yaratacaksın?’ diyen melekler!

Hadi size gösterdiğim şu varlıkların isimlerini bana söyleyin.Ben,yeryüzünde sizden başka birini halife yaparsam onun soyu bana karşı gelecek,bozgunculuk yapacak ve kan dökecek.Orada sizi halife yapacak olursam bana itaat edeceksiniz, bana tazim göstererek ve yücelterek emirlerime uyacaksınız.Siz,size sunduğum ve görmekte olduğunuz şu varlıkların/eşyaların isimlerini bilmiyorsanız,olmamış ve vuku bulmamış şeyleri elbette hiç bilemezsiniz.

Melekler:Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz.Bize öğrettiklerinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur.Şüphesiz alim ve hakim olan ancak sensin dediler’

Bu sözleriyle melekler Allah’ın (c.c) dilemesi olmadan,hiç kimsenin onun bilgisinden bir şey elde edemeyeceğini,onların ancak Allah’ı (c.c) tenzih etmiş ve yüceltmişlerdir.Onun için ‘Ya Rab Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz,senin bize öğrettiklerinden başka bizim bilgimiz yoktur.Şüphesiz alim ve hakim olan ancak sensin’ demişlerdir.Yani her şeyi bilensin,yaratmanda,dilediğine öğretip dilediğine öğretmemende ve tüm işlerinde büyük hikmetin vardır.Bunlardaki asıl hikmet sahibi sensin ve sen en isabetli ve dengeli olanı yaparsın



Kaynak = İbn Kesir / Tefsiru’l Kur’an’il Azim -İbn Kesir Tefsiri / C:1 / bkz:279-292

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.