Arkadaş Seçimi

Arkadaş Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz: Her insanla arkadaşlık ve dostluk edilemeyeceğini unutma. Peygamberimiz Hz Muhammed (s.a.v.) buyuruyor ki; Kişi dostunun ahlakı ve dini üzere olur.O halde sizden biriniz dost edindiği kimseye baksın. İnsan dost ve arkadaş olacağı kimsede birtakım niteliklerin bulunmasına bakmalıdır.Bu vasıflarda oradaki sohbetin faydalarını celbedecek şekilde olmalıdır.Sohbetten dini ve dünyevi olmak üzere iki çeşit fayda beklenir.;

Arkadaş Seçiminde Dünyevi Faydalar

Sohbet ettiği ve arkadaş olduğu kimsenin malından ve mevkiinden istifade etmek ve sadece onunla beraber olmaktır ki,bizim maksadımız bu değildir.

Arkadaş Seçiminde Dini Faydalar

Bu bakımdan da sohbette aranılan birçok faydalar olur.İlim ve amel yönünden faydalanmak,kalbini teşviş ederek ibadetine engel olmak isteyenlerden korunabilmek için arkadaşın mevkiinden faydalanmak.Kulluk borcunu rahatça ifa edebilmek için malından istifade etmek.Mühim işleri olduğu zaman veya felaket anında yardımını telebetmek. Yapacağı duadan bolluk ve bereket ümit etmek ve ahirette kendisine şefaat etmesini ümit etmek gibi faydalardır.

Arkadaş Seçerken Akıllı Birisini Seçmek

Akıl asıldır ve kişinin sermayesidir. Ahmakların sohbetlerinde bulunmakta hayır olmaz.Ne kadar uzun süreli olsa da sonunda kesilmeye mahkumdur.Netice ayrılıktır ve doğruluktur.

İslam büyüklerinden Hz Ali diyor ki;

Ahmak ve bilgisizle arkadaş olma.Aman kendini ondan koru.Arkadaş oldukları akıllıları helak eden nice ahmaklar vardır.İnsan arkadaşlarına göre değerlendirilir.Bir şeyde başka bir şeyin benzerliği ve miktarı vardır.Kalpler buluştuğunda birinin diğeri üzerinde delilliği vardır.

Ahmak insan kar yapayım derken,farkına varmadan zarara girer.

Ahlakı Güzel Kişilerle Arkadaş Olmak

Güzel huy insan için mutlaka gerekli olan bir vasıftır.Her şeyi olduğu haliyle anlayan ve kavrayan nice akıllılar vardır.Fakat onlar kötü vasıflarını yenemedikleri ve güzel ahlaklı olamadıkları için bildiklerinin zıddına hareket eder ve nefislerinin isteklerine tabi olurlar.Kızdıklarında öfkelerini yenemez,şehvetlerine hakim olamadıkları gibi cimrilik ve korkaklıkları da onlar üzerine galib gelir.Bilerek yanlış ve hatalı yollara girerler.Bu halde olan kimsenin sohbetinden hayır olmaz.

Fasık Birisiyle Arkadaş Olmamak

Kötülüğünde ısrarla direnen faskın sohbetinden de bir fayda temin edilmez.Çünkü Allah’tan korkan kimse büyük günahlarda ısrarlı olamaz.Allah’tan korkmayana güvenilmez ve dostluğuna da itimad edilmez.O,gayesine ulaşmak için çalmadık kapı bırakmaz.

Yüce Allah buyuruyor ki;

Öyle ise,ona (kıyamete) inanmayıp,nefsi arzualrına uyan kimseler,seni ona inanmaktan alıkoymasın (Taha Süresi’15)

Yüce Allah buyuruyor ki;

Sen bizi zikretmekten yüz çevirenlere ve dünya hayatından başka bir şey istemeyenlere bakma (onlardan yüz çevir) (Necm süresi’29)

Bidatçi Birisiyle Arkadaş Olmamak

Bir’atçi ile sohbet etmek ve arkadaş olmakta,onun bid’atinin ve kötülüğünün buluşma ihtimali vardır

Hz Ömer’in şöyle dediği rivayet edilmiştir;

Sadık ve doğru bir kardeşlik bul ve hayatını onunla birlikte yaşa.Doğru dostlar bolluk zamanda süs,darlıkta ise yedek sermaye gibidirler.Dostunun sana işi düşerse onu güzelce gör ki,icabı halinde o da sana daha güzeliyle karşılık versin.Düşmanından uzak dur ve her önüne gelen dostuna da güvenme.Güvenilir olanları tercih et.Güvenilir olanlar ise Allah’tan korkanlardır.Fena insanlarla birlikte olma.Aksi halde onlardan sana kötülük geçer.Onlara sırrını bildirme, yoksa açığa vururlar,işlerin hususunda Allah’tan korkanlarla istişare et

Ediplerden biri diyor ki;

Sırrını saklayan ve hatalarını gizleyen,felaket anında yardımına koşan,seni her şeyi üzerine tercih eden,iyiliklerini anlatan ve kötülüklerini örten kimselere arkadaş ol.Böyle bir adam bulamaz isen hiç kimseye arkadaş olma.

Alimlerden bir zat diyor ki;

Arkadaşlık edeceğin kimse,şu iki insandan biri olmalıdır.Yoksa hiç kimseye arkadaş olmamalısın;

Dinin ve diyanetin hususunda sana bir şeyler öğretebilecek ve senin de bir şeyler öğrenebileceğin ve bu konuda sana faydalı olabilecek bir kimse olmalıdır

Dini konularda kendisine bir şeyler öğretebileceğin ve senden faydalanabilecek olan kimselerdir.Artık üçüncü bir kişiye arkadaş olmaktan sakın.

Cafer-i Sadık diyor ki;

Beş kimse var ki onlarla arkadaşlık ve dostluk etme

Yalancı ile.Çünkü ona inanacak olursan aldanırsın.Zira aynen serap gibi,yakını uzak,uzağı da yakın gösterir.

Ahmak ile.Bu da sana fayda yerine zarar verir.

Cimri ile.O da çok luzümlü bir ihtiyacını bile görmez.

Korkak ile.O da şiddet ve zorluk anında yanından kaçar.

Fasık ile.Çünkü fasık seni bir lokma,hatta ondan daha az miktara satar.

Ona sordular ki;

Bir lokmadan daha az bir şey olabilir mi?

O bu soruya şöyle cevap verdi;

O bir lokma elime geçer ümidiyle satar,fakat sonunda onu da elde edemez.

İslam büyüklerinden Bişr diyor ki;

Üç çeşit kardeşlik vardır

  1. Ahiret kardeşliği
  2. Dünya kardeşliği
  3. Sohbet kardeşliği

Halife Me’mun diyor ki;

Üç çeşit kardeşlik vardır.Bir kısmı bedenin gıdası benzer.Beden nasıl gıdasız olamazsa,insan da onsuz olamaz.Bir kısmı ise ilaca benzer.İhtiyaç zamanlarında kullanılır.Bir kısmı da tıpkı hastalık gibidir.İnsan onu hiçbir zaman sevmez,fakat bazen istemeyerek de olsa ona yakalanır.Böyle bir arkadaştan menfaat temin edilemeyeceği gibi dostluk da kurulmaz.

Arkadaş Olarak Seçtiğin Kişi Dünyaya Hırsla Bağlanmış Olmamalı

Dünyaya hırsla bağlanmış olan kimse ile birlikte olmak,o insan için öldürücü bir zehirdir.Çünkü insan tabiatı yaradılışında başkalarına benzeyip onlara tabi olmaya meyillidir.Sahibi anlamaksızın karşısındaki tabiat kendi tabiatından çalabilir.Dünyaya hırsla bağlananlarla birlik olmak ve onlarla düşüp kalkmak,insana hırs verir.Zahidlerle düüp kalkmak ise insanın dünyaya olan bağlılığını keser.Dünyalık peşinde koşanlarla düşüp kalkmanın hoş görülmemesinin ve mekruh olmasının sebebi budur.



Kaynak= İmam Gazali / el-İhya / C:2 / bkz:503-512

Okuduğunuz Makaleyi Paylaşmak İster Misiniz?
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.